Waarom bewegen stimuleren?

Waarom is bewegen belangrijk?

Van jongs af aan voldoende bewegen is essentieel voor een gezonde ontwikkeling van baby’s, dreumesen en peuters tot volwassenen. Jonge kinderen zijn van zichzelf meestal erg actief en willen graag van alles ontdekken. Bewegen en spelen zijn echter niet vanzelfsprekend. De omgeving daagt kinderen niet altijd uit tot bewegen. Ook worden kinderen vaker en langer dan noodzakelijk vastgezet in bijvoorbeeld autostoeltjes en wipstoeltjes. Dat terwijl bewegen een positieve invloed heeft op de sociale, cognitieve en motorische ontwikkeling van kinderen.

De basis voor een goede motorische ontwikkeling wordt al in de eerste zes maanden gelegd. Op vierjarige leeftijd is een duidelijke relatie te zien tussen de fundamentele motorische vaardigheden en beweeggedrag: kinderen die minder motorisch vaardig zijn, bewegen minder. Andersom geldt hetzelfde: kinderen die motorisch vaardig zijn, bewegen meer. De Gezondheidsraad (2017) benadrukt dat het er bij jonge kinderen vooral om gaat dat ze gevarieerd bewegen en motorische vaardigheden aanleren.

Wist je dat...

De motorische ontwikkeling van de Nederlandse jeugd de laatste decennia achteruit is gegaan? Mede daarom luidt de ambitie van het Nationaal Sportakkoord: ‘meer kinderen aan de beweegrichtlijnen laten voldoen en de neerwaartse spiraal van de motorische vaardigheid van kinderen de komende jaren naar boven toe ombuigen”. Ook het Nationaal Preventieakkoord sluit aan bij deze ambitie

Beweging bij de jeugdgezondheidszorg

Diverse onderzoeken1 hebben gekeken naar de factoren die van invloed zijn op het beweeggedrag van kinderen. Deze factoren, geordend volgens het sociaalecologisch ontwikkelingsmodel van Bronfenbrenner2 , zijn te vinden in tabel 1. Gerelateerd aan de factoren in tabel 1 is de pilot ‘beweegstimulerende inrichting van de jeugdgezondheidszorg’ opgezet. Op eenvoudige wijze hebben de vijf locaties een ‘beweegstimulerende inrichting’ gecreëerd: deze inrichting straalt uit dat bewegen belangrijk, eenvoudig en leuk is en zet jonge kinderen aan tot bewegen. Het is de bedoeling dat ouders en JGZ-professionals, zoals jeugdartsen, -verpleegkundigen en (dokters)assistenten, vaker met elkaar in gesprek gaan over de mogelijkheden om bewegen bij kinderen in preventieve zin te stimuleren.

1 Gubbels et al., 2011; Gubbels, Van Kann & Jansen, 2012; Gubbels, Van Kann, De Vries, Thijs & Kremers, 2014 2 Bronfenbrenner, 1979. Bewerkt door Komen, A., Lucassen, J.M.H. (2019)

“Als ik een kindje zie spelen met beweegstimulerend materiaal terwijl ik de wachtkamer binnenkom, is het voor mij heel makkelijk om meteen het gesprek over bewegen te beginnen”

- jeugdarts

Aandacht voor bewegen en het gesprek hierover

Als JGZ-professional weet je dat bewegen belangrijk is voor de ontwikkeling van jonge kinderen. Maar het is niet altijd makkelijk om het juiste moment te vinden dit onderwerp met ouders te bespreken.

Wist je dat...

Ouders de behoefte hebben om het onderwerp ‘bewegen’ te bespreken? Dit blijkt uit een peiling van Opvoedinformatie Nederland en Kenniscentrum Sport & Bewegen (2019). Ruim 70% van de ouders met een kind van 0 tot 4 jaar staat open voor een gesprek bij het consultatiebureau hierover.

Een ruimtelijke inrichting die aanzet tot bewegen en uitstraalt dat bewegen leuk is, stimuleert kinderen (meer) te bewegen. Ook triggert het jou als professional om al dan niet bewust vaker preventief het gesprek over bewegen aan te gaan. Zo’n fysieke trigger, ook wel een ‘prompt’ genoemd in de gedragsverandering, helpt jou als JGZ-professional herinneren dit gesprek aan te gaan.

“De JGZ is er niet alleen voor de periodieke onderzoeken of vaccinaties. Ook juist preventie en focus op gezonde kinderen is voor ons een belangrijk doel. Meer bewegen biedt voordelen op zowel fysiek als mentaal vlak.”

- innovatiemanager

Waarom wil jouw JGZ-organisatie dit doen?

JGZ-professionals zien meer dan 95% van de kinderen van 0 tot 4 jaar. Je beoordeelt hun gezondheid en ontwikkeling. Bewegen heeft een positief effect op zowel de gezondheid als de ontwikkeling van kinderen. Zet daarom actief in op bewegen. Dit kan bijvoorbeeld door met ouders het gesprek over bewegen aan te gaan en met behulp van een beweegstimulerende inrichting van de locatie. Hiermee straalt de organisatie uit dat bewegen als onderdeel van een gezonde leefstijl belangrijk is.

Tip:

Een beweegstimulerende inrichting van de ruimte helpt bij het implementeren van de JGZ-richtlijn houding en bewegen (2020).

''Fijn om mensen te kunnen ontvangen in een ruimte die er mooi uitziet en waar een visie achter zit. Fijn ook om in te werken. Het straalt nu gewoon meer professionaliteit uit.”

- arts M&G

Terug naar de inhoudsopgave?